ادامه کج‌سلیقگی در طراحی لباس‌ ورزشکاران المپیک از ریو تا پاریس!

به گزارش ایسنا، صبح روز 31 تیرماه و در فاصله 5 روز مانده به آغاز بازی های المپیک 2024، خبری با عنوان “رونمایی از لباس بانوان ایرانی برای حضور در افتتاحیه المپیک” در رسانه ها و فضای مجازی منتشر شد. خبری که به سرعت دست به دست شد تا مشخص شود لباس در نظر گرفته شده برای المپیک 2024 پاریس هم رنگ و دوخت دو دوره گذشته را دارد یا این زمان برای طراحی آن در نظر گرفته شده است؟

البته طولی نکشید که معلوم شد خبری از مراسم افتتاحیه نیست و تنها یکی از خبرگزاری ها توانسته عکسی بی کیفیت، تا حدودی تار و با کادربندی نامناسب از یک مسابقه رسمی به دست آورد. لباس ورزشکاران زن عکس منتشر شده مانتو سفیدی را نشان می دهد که روی چوب لباسی آویزان شده است که تصویر پرچم ایران و 5 حلقه المپیک روی سینه چپ آن دوخته شده است. لباسی که همانطور که از همان عکس پیداست از نظر رنگ، دوخت، طرح، استفاده از نمادهای ایرانی و انتقال فرهنگ و هنر نمی تواند با لباس های طراحی شده توسط کشورهای دیگر رقابت کند.

بیشتر بخوانید:

جایگاه آزاد هنر ایران در طراحی لباس ورزشکاران المپیکی

در اطلاعات خبری مذکور تاکید شد که این لباس مورد تایید وزارت ورزش و جوانان و کمیته ملی المپیک بوده و همین موضوع این احتمال را ایجاد می کند که شاید در همین مدت کوتاه 5 روزه تا شروع بازی ها، بالاخره مراسم رونمایی رسمی از لباس ورزشکاران برگزار می شد اما در نهایت این اتفاق نیفتاد. البته تصمیم گرفته شده با توجه به ارائه لباس ورزشکاران المپیک در سال های 2016 و 2020 چندان دور از ذهن نبود. اما این تاریخ تکراری از چه زمانی آغاز شد؟

در سال 95 و پس از رونمایی از لباس های کاروان ایران برای المپیک ریو، لباس های خلق شده سوژه رسانه ها، کارشناسان و حتی مردم عادی و غیر تخصصی در حوزه مد و لباس شد. برخی با شوخی و برخی دیگر با تندترین لحن ممکن از لباس های طراح که فاقد هرگونه نماد ایرانی بود انتقاد کردند. لباسی که با ترکیب رنگ های سرمه ای، آبی و نارنجی و عدم پشتوانه فکری و هنری قابل قبولی از طرح آن طراحی شده بود، بیش از هر چیز دیگری به چشم می آمد.

در این شرایط انتقادات به لباس های طراحی شده به حدی بود که در نهایت لباس ورزشکاران برای المپیک ریو عوض شد و اعضای تیم با لباس های دیگری راهی مسابقات شدند. تغییری که این نوید را می دهد که احتمالاً مسئولان برای سری بعدی مسابقات المپیک به موضوع طراحی لباس توجه بیشتری داشته باشند و با متخصصان این حوزه مشورت کنند تا علاوه بر رعایت اصول اولیه این کار، به نتیجه نهایی برسند. طرحی که بخشی از فرهنگ ایرانی را نیز نشان می دهد.

اما سه سال پس از آن رویداد، مقرر شد کمیته ملی المپیک ایران و کارگروه سازمان مد و لباس کشور به همراه طراحان برجسته، رویداد هنر مد و صنعت طراحی لباس را برای کاروان ورزشی ایران طراحی کنند. برای شرکت در بازی های المپیک تابستانی 2020 توکیو اساساً دعوت نامه ای برای طراحی لباس کاروان ایرانی شرکت کننده در المپیک 2020 توکیو منتشر شد، اما دو سال پس از انتشار این دعوت نامه، پس از رونمایی از لباس های ایرانیان. کاروان المپیک 2021 توکیو بار دیگر شاهد موجی از انتقادات گسترده از سوی فعالان مد و لباس بوده است. کشور و همچنین کاربران فضای مجازی با لباس منتخب کوک شدند، اما با این وجود لباس مذکور در رژه کاروان ایرانی در المپیک توکیو مورد استفاده قرار گرفت.

اما این بار انتقادات متفاوت بود و بیشتر از سوی طراحانی که در مرحله انتخاب حضور داشتند مطرح شد. آنها با انتشار طرح های خود در فضای مجازی از روند کاری هیئت انتخاب پوشاک کاروان المپیکی ایران در توکیو انتقاد کردند. پیکان انتقادات مطرح شده نیز به موضوعاتی چون عدم عدالت در بین طراحان به عنوان نقطه شروع اتفاقات ناخوشایند در انتخاب لباس کاروان ایران برای المپیک 2021 پرداخته شد و تایید شد که امکان انتخاب وجود دارد. طرح های بهتری بود، اما نشد!

نکته قابل توجه در این میان تغییر سیاست های پوششی ورزشکاران کاروان ایران به المپیک است. در واقع پس از رونمایی از لباس های المپیک 2016، مسئولان مربوطه در اقدامی غیرمعمول از لباس کاروان ایران به المپیک توکیو در دقیقه 90 مراسم اعزام و در جایگاه CIP در محل امام (ره) رونمایی کردند. فرودگاه خمینی (ره) هنگام اعزام ورزشکاران.

امسال با این تصمیم جدید خبری از رونمایی از لباس دورهمی و به غیر از انتشار تصویری بی کیفیت از لباس رسمی زنانه و چند روز پس از انتشار عکس لباس رسمی مردانه نشد. فقط چند سلفی و یادگاری که خود ورزشکاران درست کردند و در فضای مجازی منتشر کردند تا حدودی پوشش آنها را نشان داد. تا دیروز (پنجشنبه – 13 مرداد) بالاخره عکس های نه چندان باکیفیتی از لباس های ورزشکاران ایرانی شرکت کننده در المپیک منتشر شد.

بر اساس این عکس ها مشخص شد لباس رسمی کاروان ایران در مراسم افتتاحیه به رنگ سفید و سرمه ای بود. در واقع لباس مردانه مانتو سفید، تی شرت سرمه ای و شلوار تیره و لباس زنانه مانتو سفید با شلوار تیره است. این تصاویر نشان می دهد که حتی برای پوشش سر خانم ها نیز ماسک، شال یا شال خاصی طراحی نشده است، بلکه یک ماسک تیره ساده کافی است.

با انتشار عکس هایی، لباس رسمی رژه ورزشکاران المپیکی به سرعت محل شوخی و انتقاد کاربران شبکه X (توئیتر سابق) شد. برخی لباس زنانه را کاملا شبیه به لباس سفید کادر پزشکی عنوان کردند و برخی دیگر نوشتند: حالا این لباس کجا قرار است ورزشکاران ایرانی را در حال رژه نشان دهد؟

در این شرایط، پیگیری های خبرنگار ایسنا تا زمان انتشار این گزارش نشان می دهد که برخلاف المپیک توکیو، وزارت فرهنگ و رهبری و کارگروه ساماندهی مد و لباس نقشی در طراحی نداشته اند. پوشش ورزشکاران برای المپیک 2024 پاریس و تمامی اقدامات انجام شده تاکنون در این زمینه مربوط به کمیته ملی المپیک و وزارت ورزش و جوانان است.

بیشتر بخوانید:

جذاب ترین لباس مفسران ورزشی در المپیک

اما این اتفاقات و چالش های تکراری در شرایطی رخ داد که کشورهای دیگر قبل از شروع مسابقات تصاویری از لباس هایی که بر اساس اصول مختلف ملی طراحی کرده بودند منتشر کردند. لباس‌هایی که تصاویر آن‌ها را نشان می‌دهند، با جزئیات و حوصله طراحی شده‌اند تا جدای از رعایت اصول زیبایی‌شناسی، بخشی از هویت، فرهنگ و تمدن این کشور را نشان دهند.

همچنین از آنجایی که المپیک 2024 در پاریس به عنوان یکی از پایتخت های مد جهان برگزار می شود، طراحی لباس هایی که بتواند جلب توجه کند می تواند لحظه ای مثبت و حتی فرصتی برای طراح و تولید کننده لباس باشد. در واقع علاوه بر اینکه ورزشکار کشورشان می تواند سفیر فرهنگی باشد، می توانند نشان دهند که از عناصر مهم آن کشور هستند. در عین حال تلاش هایی برای حل مسائل اقتصادی در حال انجام است. به عنوان مثال، لباس رسمی ورزشی مغولستان که البته تا به حال در صنعت مد حرفی برای گفتن نداشت، توانست توجه زیادی را به خود جلب کند، زیرا به گفته طراحان، آنها توانستند به شکلی ظریف از نمادها استفاده کنند. این توجه تا آنجا پیش رفت که برخی رسانه های خارجی اعلام کردند: تا زمانی که بریتانیا برند بن شرمن و فرانسه برند برلوتی دارند، هرگز به ظرافت و زیبایی لباس مغولستان نمی رسد!

اما متأسفانه امسال در چارچوب دو دوره قبل، موضوع مهم طراحی لباس ورزشکاران که باید معرف فرهنگ و تمدن ایرانی در سطح بین المللی باشد مغفول مانده بود. و در این شرایط به گفته کارشناسان حوزه طراحی لباس، به دلیل وجود آثار مهم در معماری، نقش فرش، نقش کاشی و …. در ایران می‌توانیم لباسی طراحی کنیم که فرهنگ بزرگ ایران را به نمایش بگذارد. البته امسال آن فرصت از دست رفت، اما باید دید در 4 سال آینده تا دور دیگری از رقابت های المپیک به طراحی لباس ورزشکاران المپیکی فکر می شود یا سیاست عدم افشای آن. لباس دوباره دنبال خواهد شد و سکوت؟

انتهای پیام