چالش‌های ساخت مستند درباره یک گروه مخفی

مستند «علی مسیو» ساخته مسعود میر کارگردان در هشتمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و از شبکه مستند سیما پخش می شود.

موضوع از کجا آمده است؟

به گزارش ایسنا، مسعود میر، کارگردان این مستند در گفت وگویی درباره موضوع مستند خود توضیح داد: مستند «علی مسیو» درباره شخصیت تاریخی به همین نام است؛ مستندی که در این مستند ساخته شده است. او تاجر معروف تبریزی در دوران مشروطه است که در کنار حوادث سیاسی روزگار، گروه های آزادی خواه و میهن دوست را گرد هم آورد تا دست دشمنان را کوتاه کند. یکی از کارهای او قطع دست روس هایی است که قصد نابودی آذربایجان و آزادیخواهان آن را همراه با محمدعلی شاه داشتند. همچنین یکی از کارهای او برکناری افرادی است که گوش به فرمان شاه هستند و تلاش می کنند جلوی مشروطه خواهان را بگیرند.

وی ادامه داد: علی مسیو سازوکاری برای انضباط رزمندگان در تبریز ایجاد کرد که بعدها به مرکز غیبی تبریز یا فوج نجات معروف شد. اعضای این گروه مخفی در حین مبارزه با شاه سعی داشتند از مردم در برابر شر محافظت کنند. محمدعلی شاه برای جلوگیری از قدرت گرفتن مشروطه دستور محاصره تبریز را داد و آن شهر ۱۱ ماه در محاصره باقی ماند. در این مدت علی مسیو به مردم شهر غذا می دهد و گروه های مسلح را سازماندهی می کند تا بتوانند در مقابل نیروهای دولتی و البته در برابر نیروهای روسی بجنگند و زنده بمانند.

این مستندساز با تاکید بر اینکه علی مسیو شخصیتی چندوجهی است، خاطرنشان کرد: هم شخصیت اقتصادی دارد و هم مبارز. تمام جنبه های شخصیتی او برای من جذاب بود، اما در عین حال زندگی پنهان او بسیار عجیب و جالب بود. با این حال، او رئیس یک مرکز غیبی بود، اما در تاریخ ما انعکاس چندانی نداشت و مردم ما از او اطلاعات کمی دارند. خاطراتش سینه به سینه نقل شده و به بهانه کارهای پژوهشی مستند، معتقدم نامش زنده شده است.

وی با تاکید بر اینکه علی مسیو یک قهرمان ملی است، گفت: او یک قهرمان ملی است چرا که هر ایرانی که برای سرزمینش، آزادی مردمش تلاش کند و دست بیگانگان را کوتاه کند، قطعا قهرمان ملی است. ما باید افرادی را که به کشور خود قسم می خورند و به کشورشان عشق می ورزند قهرمان ملی بدانیم

میر درباره تحقیقات این مستند نیز توضیح داد: تحقیق برای این مستند کار بسیار فشرده و طولانی مدتی بود و به جرات می توانم بگویم که کسب اطلاعات حتی تا اواسط تولید مستند ادامه داشت. در ساخت این مستند هرگز عنصر کشف را فراموش نمی کنیم و به همین دلیل در میانه راه با شگفتی های زیادی مواجه شدیم.

علاقه مند به خلق پرتره های مستند

وی افزود: در این مستند هم تحقیقات میدانی و هم تحقیقات کتابخانه ای داشتیم. ما منابع بسیار محدودی داشتیم و چندین کتاب محدود بود که به نظر می رسید از روی هم کپی شده بودند. معتبرترین این کتابها تاریخ مشروطه بود و کتابهای دیگر مشابه آن بود. هیچ یک از این کتاب ها به سوالات ما پاسخ ندادند. سوالات ما در مورد چرایی فوت او در میانسالی، وضعیت زندگی و… بود. اما باید تاکید کنم که ما به تحقیق و پژوهش مستمر ادامه دادیم و شاید رمز موفقیت فیلم همین باشد.

علی مسیو کارگردان مستند سپس با بیان علاقه خود به ساخت فیلم های مستند پرتره گفت: دو مستند پرتره ساخته ام. یکی علی مسیو و دیگری برای ایتالو کالوینو. بنابراین من به مستندهای پرتره علاقه دارم، اما به آن متعهد نیستم. به خاطر شغل خبرنگاری ام، همیشه زندگی مردم برایم مهم بوده است و شاید به همین دلیل است که مستندهایی از این دست می سازم.

مسعود میر در پایان به کمبود تصاویر آرشیوی برای ساخت این مستند اشاره کرد و تاکید کرد: کمبود منابع بصری در این امر بسیار مشهود و جدی بود. لازم به ذکر است که ما از دوره قاجار و مشروطه عکس های زیادی داریم، اما چیزی که ما را به چالش می کشید این بود که در مورد گروه و رهبری فیلم می ساختیم که اساساً کارشان مخفی بود. به همین دلیل تصاویر آرشیوی زیادی از آنها وجود ندارد. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که بهتر است از روش های مدرن تری استفاده کنیم و به تایپوگرافی و گرافیک کارتونی بسنده کنیم. از این تکنیک ها در فیلم نیز استفاده شده است.

به گزارش ایسنا، سایر عوامل دخیل در ساخت این مستند عبارتند از: تهیه کننده: محمدرضا فرطوسی، مشاور پروژه و تدوین: محمد مقدم، پژوهشگر: محسن اسحقی، گرافیک: هادی دانش، مدیر گروه موشن گرافیک: رامین بهادری. ایجاد شده در مرکز توسعه سینمای مستند و تجربی.

مستند «علی مسیو» امشب سه شنبه 17 آبان ماه ساعت 21:00 از شبکه مستند سیما پخش و فردا چهارشنبه 18 آبان ساعت 9 صبح بازپخش می شود.

انتهای پیام