مروری بر سه دهه تجارت پایدار ایران و افغانستان

به گزارش ایسنا، افغانستان دارای ذخایر معدنی متنوع و محصولات زراعی و باغی ممتاز است. بسیاری از صنایع ایران می توانند از این مزیت برای تامین مواد اولیه ارزان تر استفاده کنند. اما محدودیت های تعرفه ای، محدودیت های استاندارد و فرآیندهای پیچیده صدور مجوز کسب و کار مانع از تحقق این فرصت ها شد.

عدم وجود تراز تجاری

عبدالحکیم ریقی – رئیس اتاق مختلط ایران و افغانستان – در گفتگو با اتاق ایران تاکید کرد که تجارت بین دو کشور به طور سنتی یک طرفه و فاقد تعادل لازم است. وی می گوید: حداقل 30 سال است که روابط تجاری ایران و افغانستان شکل گرفته و روز به روز در حال پیشرفت است، اما این روابط بیشتر معطوف به صادرات ایران به افغانستان است تا زمانی که باید اصلاح شود.

به گفته وی، اگرچه افغانستان بازار مهمی برای محصولات ایرانی است، اما میزان واردات ایران از افغانستان بسیار پایین است و این عدم تعادل آینده روابط تجاری را آسیب پذیر می کند. وی یادآور می شود: تجارت یک جاده دو طرفه است و در صورت عدم رعایت این اصل، ثبات بورس در بلندمدت به هم می خورد.

ریقی با اشاره به کالاهایی که ظرفیت ورود به ایران را دارند، تصریح می کند: محصولاتی که از افغانستان می توانند وارد شوند، محدود به مواد معدنی، محصولات کشاورزی، دام و خشکبار است. برای رشد واردات افغانستان باید موانع تعرفه و مجوزهای اضافی برداشته شود.

مرز شیری؛ بزرگراه تجاری اما نیمه کاره

یکی از محورهای اصلی توسعه تجارت ایران و افغانستان، مرز مالک است. مسیری که می تواند افغانستان را به بندر اقیانوسی چابهار متصل کند و تحول بزرگی در ترانزیت منطقه ای ایجاد کند. به گفته ریگی، با این حال، مرز هنوز تا تبدیل شدن به یک گذرگاه استاندارد فاصله دارد. ترمینال و زیرساخت مرزی در میلک باید توسعه یابد. ساخت پل دوم معلق است و باید روند آن تسریع شود.

وی همچنین بر تجهیز مرز به دستگاه های ایکس ری، رفع موانع مرزبانی و فعالیت 24 ساعته مرز شیر تاکید می کند.

اهمیت ژئوپلیتیکی مسیر میلک – چابهار

افغانستان کشوری محصور در خشکی است و به دلیل چالش با پاکستان، بهترین مسیر برای دسترسی به آب های آزاد مسیر میلک – چابهار است. بنابراین توسعه این مسیر نه تنها منافع اقتصادی ایران را افزایش می دهد، بلکه موقعیت ژئوپلیتیکی کشور را نیز تقویت می کند.

بندر چابهار; ظرفیت بزرگ اما استفاده نشده

ریقی در بخشی دیگر از سخنان خود به اهمیت بندر چابهار اشاره کرد و آن را فرصت طلایی ایران برای نقش آفرینی در ترانزیت منطقه دانست و گفت: بندر چابهار بهترین فرصت برای بهره برداری از ظرفیت ترانزیتی مسیرهای کشور است. فعالان اقتصادی افغانستان علاقه زیادی به ارتقای سطح روابط خود با ایران دارند زیرا جاده ها و بنادر ایران بهتر از سایر همسایگان است.

اما این بندر مانند بسیاری از پروژه های ترانزیتی در ایران کمتر از ظرفیت واقعی خود استفاده می شود و نیاز به سرمایه گذاری، تکمیل خطوط ریلی و ایجاد مراکز لجستیکی بزرگ دارد.

پیشنهاد ایجاد بندر بزرگ در منطقه آزاد سیستان

یکی از مهمترین نکاتی که رئیس اتاق ایران و افغانستان مطرح کرد، ایجاد هاب لجستیکی بزرگ در منطقه آزاد سیستان است. یک اسکله بزرگ در منطقه آزاد سیستان برای حمایت از بندر چابهار تشکیل شود تا محموله های صادراتی از افغانستان و حتی کشورهای دیگر ذخیره شود. به این ترتیب زابل به یک مرکز ترانزیتی تبدیل می شود. وی همچنین تاکید کرد: اگر یک انشعاب از راه آهن چابهار – مشهد به میلک کشیده شود، سرعت و حجم مبادلات ایران با افغانستان و آسیای میانه افزایش می یابد.

انتهای پیام